Sağlık

Coronavirüs raporu!

Metal İşçileri Birliği, coronavirüs sürecinde metal sektöründe yaşananlar üzerine rapor yayımladı.

2 Nisan 2020 Saat: 11:26
YORUM YAPTavsiye EtYazdır

Bu haber 16.426 kez okunmuştur

Coronavirüs raporu!
Coronavirüs raporu!
İşte o rapor: "Koronavirüs salgınının yaygınlaştığı, vaka ve ölüm sayılarının hızla arttığı şu günlerde, işçi sınıfı büyük bir risk ile karşı karşıya bulunuyor. Alındığı ifade edilen önlemlere, “evde kal” çağrılarına rağmen, işçiler hala çalışmaya devam ediyor. Açıklanan ekonomi paketleri sermayeye kalkan olmak hedefinde iken işçilere ücretsiz izinler, hak gaspları dayatılıyor. Esnek ve kuralsız çalışma hükümleri fırsatçılık yapılarak uygulamaya konuluyor. Bu durum bizleri bir yanda açlık diğer yanda hastalık ve ölüm riski ile burun buruna getiriyor. Fatura bir kez daha işçi sınıfına kesilerek işten atmalar yaygınlaşıyor.

Son açıklanan verilere göre, Türkiye salgının en geç geldiği ülkelerden biri olmasına rağmen birçok ülkeden çok daha hızlı yayılıyor. Hemen her gün fabrikalardan da koronavirüs haberleri gelmeye devam ediyor. Ancak birçok yerde üretim hala göstermelik önlemlerle devam ediyor. Kimi fabrikalarda alınan üretimi durdurma kararı ise, işçilerin sağlığı düşünüldüğü için değil işlerin azalması nedeniyle uygulanıyor.

Metal İşçileri Birliği olarak, Türkiye’de koronavirüsün ilk tespit edildiği ifade edilen 10 Mart tarihinden bugüne, salgının metal işkoluna yansımaları ve fabrikalardaki durumu genel bir incelemeye tabi tutmaya çalıştık. Fabrikalarda işçi arkadaşlarımızla yaptığımız görüş alışverişi üzerinden temel fabrikaların bir kısmında yaşanılanları işçi sınıfımız ve kamuoyunun bilgisine sunuyoruz.

Kocaeli, Bursa, İstanbul, Ankara, İzmir başta olmak üzere metal sektörünün yoğun olduğu bölgelerdeki yüzü aşkın fabrika üzerinden ortaya çıkan sonuçlara göre;






-Birçok metal fabrikasında COVID-19 tanısı konulan, hastalık ihtimali ile karantinaya alınan işçiler bulunuyor.






-İşkolunda tüm gelişmelerin ışığında işçi ve toplum sağlığı gözetilerek üretimi durdurma kararı alınmış değil.






-Salgının sipariş ve yedek parça tedariğinde yarattığı sıkıntılardan kaynaklı bazı fabrikalarda duruş kararı alınmış durumda.

-Dünya ölçeğinde yaşanılan salgının yansımalarından ilk etkilenen ve duruş kararı alan üretim birimleri otomotiv fabrikaları oldu.

-Çalışmanın olduğu fabrikalarda hijyen ve işçi sağlığı önlemleri adına, Sağlık Bakanlığı’nın açıkladığı kriterler göstermelik olarak yapılmaktadır. Duruştaki fabrikalarda, üretiminin sürdüğü dönemlerde ilk elden alınması gereken acil önlemlerde dahi aksamalar gözlenmiştir.

-Üretimin hala devam ettiği fabrikalarda ise, mesafe kuralı ve temas kuralları uygulansa da üretim içinde fiili olarak bu kurallara uyulamıyor.

-Büyük fabrikalarda üretimi her şartla devam ettirebilmek temel bir refleks olurken, orta ve küçük ölçekli fabrikalarda göstermelik önlemlerin dahi esamesi okunmuyor.- Metal İşçileri Birliği (MİB) 30 Mart 2020

Kocaeli’deki fabrikalar






-Ford Otosan






Ford Otosan fabrikasında 1 ay öncesinde uygulanan duruş kararı koronavirüs salgını sebebi ile sadece bir hafta erkene alındı. Girişlerde ateş ölçümü yapılıyordu üretim olduğu dönemde. Ancak işçilerden çok fazla sağlık konusunda şikâyetler gelince üretim duruşu gerçekleştirildi. Yönerim duruş döneminde Kısa Çalışma Ödeneği’nden yararlanacak. İşçilerin aktardığına göre ana ambarda on gün önce maske bitmişti. Türk Metal ise işçilere sahip çıkacağına “işinize sahip çıkın” propagandası yapıyor. İşçiler Koç yöneticilerinin maske ve solunum cihazı üretme yönlü adımlarını ise reklam amaçlı olduğunu düşünüyor. 11.000 kişinin çalıştığı fabrikada 28 Mart itibari ile 2 işçinin testi pozitif çıktı. İşçiler karantina altında ve iki arkadaşımızın da sağlık durumu şimdilik iyi. Çevrelerinde temas etme tehlikesi olan işçi arkadaşlarımız da 14 günlük karantinaya alındı. 5 Nisan’a kadar üretimin duracağı Ford Otosan’da duruş süresinin uzayacağı düşünülüyor. İşçiler bu duruş süresinde ücretlerinin Kısa Çalışma Ödeneği tarafından değil, Koç yönetimi tarafından karşılaması gerektiğini düşünüyor. Ayrıca işçiler AKP iktidarı tarafından alınan tedbirlerin yetersiz olduğu kanısında.






-Hyundai Assan






Güney Kore sermayesi ortaklı Hyundai Assan’ın İzmit fabrikasında üretime ara verildi. Ancak üretime ara verilme sebebi koronavirüs salgını değil tek başına. Hyundai Assan, 24 Mart tarihinde fabrikada bir vaka bulunmasına rağmen üretime devam edeceğini açıkladı ve vaka gerçeğini gizledi. Şirkete bağlı yedek parça bölümünde çalışan bir işçi şirketin diğer ülkelerde aldığı tedbirleri anlatan bilgileri ortak maile attı. Hyundai çalışanının maili İK’ya değil de tüm çalışanlara göndermesinin şirketin otoritesini sarstığı ve çalışanlarına karşı küçük düşürdüğü gerekçe gösterilerek 25 Mart tarihinde hakları gasp edilerek 25/2’den işine son verildi. Hyundai yönetimi bu esnada işçilere yıllık yapılan zam oranını açıkladı. Brüt 500 lira yapılan zamma işçilerin tepki göstermesinden çekinen Hyundai Assan yönetimi, planlı olan duruşunu öne çekti. İşçilere ise ücret zamları hakkında vardiya bitimine 5 dakika kala haber verildi. İşçiler duruş kararının salgından değil, işçilerin ücret zammına göstereceği tepkiden dolayı olduğunu düşünüyorlar. İşçilerin aktardığına göre hala fabrikada çalışan işçiler azımsanmayacak sayıda.

Hyundai’de 27 Mart’ta başlayacak olan üretim duruşu 13 Nisan’a kadar devam edecek. Bununla birlikte, işçilerin aktardığına göre 1 Nisan’dan itibaren kısa çalışma ödeneği uygulaması başlayacak. 1 Nisan’a kadar yıllık izinlerden kullanılacak. 1 Nisan’dan sonra ise çalışma ödeneği çıkan işçiler çalışmayacak. Çalışma ödeneği çıkmayan işçiler ise çalışmaya devam edecek. Çalışma olduğu dönemde bir işçi bakanlık ambulansı tarafından fabrikadan alınarak karantina altına alınmıştı. Fabrikada koronavirüs teşhisli başka işçi vakaların bulunduğu fakat gizlendiği düşünülüyor.






-Hyundai Steel






Hyundai Assan fabrikasına üretim yapan Hyundai Steel fabrikasında ise önlemler üst düzeylerde değil. Girişlerde ateş ölçümü ve parçalı giriş, yemeklere bölüm bölüm çıkma ve aralıklı oturma gibi önlemler alınıyor. Dezenfektan malzemeleri mevcut ancak sosyal mesafe çalışma düzeni gereği yerine getirilemiyor. Ortamın havalandırması ise yetersiz. İşçiler ücretli izin istiyorlar, salgından daha iyi korunmak için fakat fabrika yönetimi hala adım atmış değil. Hyundai’ye tedarikçi olduğu için buradaki duruşa bağlı olarak önümüzdeki günlerde üretimin durması bekleniyor.






-Hyundai Glovis






Hyundai Assan fabrikasına üretim yapan Hyundai Glovis fabrikasında da diğer Hyundai fabrikaları gibi aynı yöntemler uygulanıyor. Girişlerde ateş ölçümü ve parçalı giriş, yemeklere bölüm bölüm çıkma ve aralıkla oturma türü önlemler alınıyor. İşçiler ücretli izin istiyorlar. Yine Hyundai’ye bağlı olarak önümüzdeki günlerde üretimin durması bekleniyor.






-Posco Assan






İlk önlem olarak ateş ölçümleri başladı. El dezenfektanları ve maske dağıtımı gibi kimi sınırlı adımlar atıldı. İlerleyen süreçlerde servise maske ile binilmesi, servislerin dezenfekte edilmesi gibi uygulamalar hayata geçirildi. Koronavirüs salgını öncesi yemeklerden zehirlenmenin yaşandığı ve yemekhanenin kapatıldığı fabrikada bir süre ekmek arası, ardından da tek çeşit yemek dağıtımı yapılmaya başlandı. Bu bakımdan işçiler adına beslenme açısından zayıf bir dönemin geçirilmesine neden oldu. 40 derece ateşli işçinin 20 Mart tarihinde 16.00-00.00 vardiyasına çağrılması, ardından hastaneye sevk edilmesi, aynı servisle gelenlerin de eve gönderilmesi üzerine işçilerin gerginliği arttı. Başta aynı vardiyadaki işçiler olmak üzere tüm işçilerde hem kendilerinin hem de ailelerinin sağlığı açısından duyulan kaygı derinleşti. İşçinin korona testinin negatif çıktığı duyurulsa da olayın ardından aynı bölgeden gelen servisten iki işçide de yüksek ateş tespit edildi. Bu nedenle tüm servis geri gönderildi. Bu işçilerin de H1N1 olduğu duyuruldu. Bu yaşananlar işçilerin sokağa çıkma kararı beklentisini arttırdı. İşçiler ücretli izine bir an önce çıkmak istediklerini ifade ediyorlar. Ateşlenme olaylarının ardından ateş ölçümleri servis içinde yapılmaya başlandı ve o bölgeden gelen servis değiştirildi.






-Assan Hanil






Üretimin devam ettiği Assan Hanil’de, işçiler tarafından Hyundai’nin duruşunun yansımalarına göre üretimin duracağı düşünülüyor. Burada da salgın karşısında göstermelik birkaç önlem alınmış durumda. Girişlerde ateş ölçümü yapılıyor, işçiler içeri parça parça alınıyor. Yemek arasına işçiler bölüm bölüm çıkartılıyor ve aralıklarla oturuluyor. Salgına karşı kendilerini korumak isteyen işçiler, ücretli izin ile derhal üretimin durması gerektiğini düşünüyor.






-Federal Mogul






Federal Mogul otomotiv fabrikalarının yaşadığı satış ve teslimat süreçlerindeki aksamalar sonucunda üretime iki hafta süreyle ara vereceğini ilan etti. 30 Mart Pazartesi’den itibaren iki hafta süreyle üretimi duracak olan fabrika yeniden üretime geçme tarihini de 13 Nisan 2020 olarak belirledi. İşçilere sadece göstermelik bilgilendirmeler yapıldı salgın hakkında. İşçilerin ücretleri ise Kısa Çalışma Ödeneği’nden karşılanacak. İşçiler salgın geçene kadar herkesin evde kalması gerektiğini ifade ediyorlar.






-Sumiriko






Eski adı Dytech olan SumiRiko’nın İtalya’daki fabrikası karantina altında. Buna rağmen Türkiye’deki SumiRiko’da hiçbir şey yokmuş gibi üretime devam ediliyor. Vardiya sayısı 3’e çıkartıldı. Yemekhanede çatal, kaşık, salata, tuz, su ve ekmek kapalı olarak verilmeye başlandı. İşyerinde her hatta ve üretim girişine dezenfektan konuldu. Servislere binerken dezenfektan sıkılıyor. Üç aydır kısa çalışma uygulanan fabrikada bu süresinin bitmesi üzerine 23 Mart’ta yeniden Kısa Çalışma Ödeneği’ne başvuruldu. Tofaş’a üretim yapıldığı için haftada 4 gün çalışılıyor. Sık sık raporlu işçilerin işten atıldığı SumiRiko’da şu anda işçi çıkartma yok.

-EAE






Dilovası’nda bulunan EAE fabrikasında işçileri korumak adına bir el dezenfektanı koymak dışında herhangi bir önlem alınmış değil. Yemekhanede ise salata büfesi kaldırıldı. İşçiler yemeklerin daha da kötüleştiğini düşünüyor. İşçilerin ücretli izin talebi sürerken EAE patronu üretimi durdurmak yerine işçileri kısım kısım yıllık izne çıkartıyor. İşçiler bunu patronun fırsatçılığı olarak görürken, yıllık izinlerinin bittiği koşulda ne olacağının belirsizliğinden de rahatsızlar. İşçiler yıllık izinlerin kullanılmasını değil, salgın tehdidi geçene kadar ücretli izin istiyorlar.

-Çelik Halat






Koronavirüs salgını nedeniyle Kocaeli Kartepe’deki Çelik Halat fabrikası 1 Nisan’da üretime ara vereceğini açıkladı. Tahmini olarak 3 Mayıs’ta yeniden çalışmanın başlayacağı açıklandı. Fabrika yönetiminin iş durdurma kararı almasının sebebi ise işçileri salgından korumak değil, üretimin devamını sağlayan tedarik zincirindeki bozulmalar oldu.

İşçilere izinlerin ne şekilde uygulandığına dair açıklama yapılmadı. İşçiler bir bölümünün yıllık izinlerinden bir bölümünün Kısa Çalışma Ödeneği’nden karşılanacağını tahmin ediyorlar.

-Tezcan Galvaniz






Arslanbey OSB’de bulunan Tezcan Galvaniz fabrikasında ise sadece girişte ateş ölçme yapılıyor. Fabrika girişinde bir tane, soyunma odası girişinde 1 tane ve yemekhane girişinde 1 tane olmak üzere dezenfektan koyuldu. İşçilerin çalıştığı bölgede dezenfektan veya başka bir önlem yok. Tuvaletler önceden de hijyenik değildi hala da yeterince temizlenmiş değil. Yemeklerde ise çapraz düzen oturuluyor.

İşçiler işe gitmekten korkuyorlar. Ancak fabrika yönetimi işçilerin canı pahasına fabrikada üretimi durdurmamakta kararlı. İşçiler ise ücretli izin haklarını kullanmak istiyorlar. Çoğu koronavirüsü ailelerine bulaştırmaktan korkuyor. Evlerine gittiklerinde bu korkuyla yaşadıklarını belirtiyorlar.






-Teksan Jeneratör






Teksan Jeneratör fabrikasında ise hiçbir şey yokmuş gibi davranılıyor. Geçmişe nazaran değişen tek şey fabrikanın daha sık genel bir temizlikten geçirilmesi. İşçilere koruyucu malzemeler dahi verilmiyor. Fabrikada üretim hala devam ediyor. İşten atma yaşanmadı henüz. İşçiler, fabrika yönetiminin işçileri korumak için üretimi durdurma yanlısı olmadığını ve bu yönlü bir tartışma dahi yapmadıklarını söylüyorlar.


-Stow Depo






Stow Depo’da işçiler önceki iki hafta tek vardiya çalıştırıldı. Bu hafta ise işçi sayısını azaltmak için 2 vardiyaya dönüldü. Geçtiğimiz hafta işçiler salgın nedeniyle 1 haftalık izne çıkarıldı. İzne çıkarılan dönem yıllık izinlerden sayıldı. Ancak bu hafta vardiya sayısı artırılarak çalışma devam ediyor. Yemekler ve giriş-çıkışlar 4’e bölündü. Yemekhanede masalar ayırıldı, 2 kişi masada çapraz oturuyor.

Bu önlemler dışında önlem alınmıyor. Daha çok üretim odaklı bir önlem anlayışı var. Üretim devam etsin de nasıl ederse etsin fikriyatı hâkim. İşçiler ise ne fabrikalarında ne de ülke genelinde alınan önlemlerin yeterli olmadığını düşünüyorlar. İşçiler, “Şakır şakır vergi verdik ama siz gitmeyin biz size bakarız diyen devlet göremiyorum. Patron zaten gelmeyin demez.” diyerek kendi açılarından tabloyu özetlemiş oluyorlar.

-Kalibre boru






Salgının başladığı ilk günlerde fabrikadaki kronik hastalara idari izin verildi. Devamında işlerin azalmasından dolayı 120 işçi yıllık izne çıkarıldı. Kalibre Boru yönetimi Kısa Çalışma Ödeneği’ne başvurdu.


İşyerinde yetkili olan Türk Metal ise işçilerin gasp edilmeye çalışılan haklarını ve yaşam haklarını korumak yönlü adım atmaktan uzak davranıyor. İşçiler genel atmosferden kaynaklı tedirgin haldeler. Hem salgının hem de ekonomik krizin faturasının kendi üzerlerine yıkılmasını istemiyorlar. İşçiler bu süreçte devletin ve patronların taşın altına elini koyması gerektiğini düşünüyorlar.






-Howon






Hyundai Assan’a parça tedariği yapan Howon fabrikasında ise girişlerde termal kamera kontrolü dışında hiçbir önlem alınmış değil. Dezenfektan maddeleri fabrikanın çeşitli yerlerinde mevcut. Çalışma sisteminden kaynaklı işçiler risk altında.






Hyundai Assan’ın duruşa geçmesi ile birlikte Howon fabrikasının da duruşa geçmesi bekleniliyor. Geçmiş dönemlerde Kısa Çalışma Ödeneği’nden faydalanan fabrika yönetimi yeniden ödeneğe başvurmaya hazırlanıyor.






-Çayırova Arçelik






Covid-19 hastalığı tüm dünyayla beraber Türkiye’de de ölümlerle birlikte artmaya devam ederken Çayırova Arçelik’te göstermelik önlemler alınarak üretimin devamı sağlanıyor.






Önlem olarak ise 3 olan vardiya 2’ye düşürüldü. Kronik rahatsızlığı olan işçiler ise idari izne çıkarıldı.






-Cengiz Makina






Yemeklerin kapalı verilmesi, yemekhanede oturma düzeni ve düzenli dezenfektan vb. rutin önlemler burada da var. Ayrıca işçilere toz maskesi dağıtılmıştı. Kronik rahatsızlığı olan işçilere idari izin verilmişti. İşçiler salgının giderek yayılmasından kaynaklı mevcut durumdan rahatsız. Temsilcilerin yönetimle bu konuda yaptığı son görüşmede, Bosch’un stoklarının devam ettiği gerekçe gösterilerek üretimin durmayacağı söylenmişti. 30 Mart itibariyle fabrikada üretim 1 haftalığına duracak. 3 gün yıllık izinden kullanılacak 3 gün idari izin verilecek.




-Arfesan Arkan Fren






Arfesan Arkan Fren’de işçilere 1 haftalık izin verildi. İzinler işçilerin yıllık izinlerinden kesildi. Ayrıca işlerin azalması baz alınarak işçi çıkartılacağı dedikodusu fabrikada yayılıyor.






-Beyçelik Gebze






Beyçelik Gebze’de üretim 6 Nisan’a kadar salgın nedeniyle durduruldu. İşçilerin ücretlerine yönelik ise henüz bir açıklama yapılmış değil. Yönetimin Kısa Çalışma Ödeneği’ne başvurması bekleniyor.

-Autoliv






Autoliv’de 6 Nisan’a kadar üretime ara verildi. Ancak bazı hatlarda çalışma devam ediyor. İzinli olan işçilerin yıllık izinlerinden kesinti yapılıyor. Çalışmaya devam eden işçilerin ise 29 Mart Cumartesi’den itibaren izne çıkarılacağı söyleniyor.






-Anadolu Isuzu






Anadolu Isuzu’da üretimin devam etmesi için bir dizi önlem alan sermaye, 25 Mart Cuma itibariyle işçileri ücretli izine çıkarttı. Birliğimize gelen bilgilere göre yıllık izin dışında verilen ücretli izin 1 Nisan’a kadar sürecek. 1 Nisan’dan itibaren haftada 3 gün tek vardiya olarak üretim devam edecek. Kısa Çalışma Ödeneği’nden faydalanılacağı söyleniyor. Kısa çalışmada maaşların düşmeyeceği belirtiliyor. Maaşın %60’ı Kısa Çalışma Ödeneği kapsamında İşsizlik Fonu’ndan karşılanacak. Maaşın geri kalanı ile sosyal haklar ve ikramiyelerin de Anadolu Isuzu tarafından karşılanacağı söyleniyor.






-Dostel Makina






Dostel’de işçilere 2 hafta izin verildi. Dostel patronunun bu izni işçilerin yıllık izinlerinden saymak istemesine sendika yönetimi karşı durdu. Bunun üzerine patron Kısa Çalışma Ödeneği’ne başvuracağını bildirdi. İzne çıkartılan işçilerin bu ay tam maaş alması için 1 haftanın yıllık izinden karşılanması teklifi edildi. Bunun karşısında alınacak kararın taban inisiyatifine bırakıldığı belirtiliyor. Durum halen netliğe kavuşmadı.

-Bosal






Bosal’da rutin önlemler var, üretim sürüyor. İşçiler çalışmaktan kaynaklı tedirgin fakat bu konuda net bir adım atılmış değil. Patronun Kısa Çalışma Ödeneği’ne başvurduğu söyleniyor. İş-Kur’un kabul etmesi ile maaşların %60’ını İş-Kur, %40’ını patron karşılayacak. Kronik rahatsızlığı bulunan 38 kişi (mavi yakanın % 15’i ) bir haftadır idari izinde.



-Gebze Farba






Farba’da kısa çalışma ödeneği üzerinden işçilere izin verildi. Fakat kısa çalışma ödeneği alınmadan önce işçiler sıkı bir şekilde çalıştırıldılar. Malzemelerin stoklanması üzerinden bir baskı vardı. Diğer fabrikalardaki gibi rutin önlemler vardı fakat bu önlemler sadece sözde kalıyordu.


-ZF Lemförder






ZF Lemförder’de üretim sürüyor. Sadece risk grubunda olan işçilere 12 gün idari izin verildi. Rutin önlemler burada da var; belirli noktalara dezenfektan yerleştirildi ve servisler dezenfekte edildi. Yemekhane içinde belirli önlemler alındı.






-Kroman Çelik






Kroman Çelik’te üretim sürüyor. Yemekhanede çapraz oturma, fabrika girişlerinde ateş ölçme ve servislerde tek kişi oturma şeklinde önlemler alındı. Bunlar dışında alınmış bir önlem ya da üretimin durdurularak işçilerin ücretli izne gönderilmesi gibi bir tartışma yok.


-Yücel Boru






Yücel Boru’da üretim sürüyor. İşçileri gerçek anlamda salgından koruyacak önlemler alınmış değil.






-Sarkuysan






Sarkuysan’da üretim sürüyor, son dönemde üretim hızı da arttı. Rutin önlemler son dönemde alınmaya başlandı. Taşeronda bulunan risk grubundaki işçiler çalışmaya devam etmekte ve işçilerle aynı servisi kullanmaktalar. Beyaz yakaların bir kısmı idari izinde.




-Hisar Çelik






Hisar Çelik’te genel önlemler alınıyor fakat, sorunların devam ettiği ifade ediliyor. İşçiler duşta, soyunma kabinlerinde hiç bir önlem alınmadığını ifade ediyorlar. Bu durumun adeta salgına davetiye çıkarttığı belirtiliyor.

-Demisaş






Fabrikada servisler 8 kişiye düşürüldü. Yemekhanede her masada 1m aralıklı oturuluyor. Etrafa dezenfektan konuldu, her gün ilaçlama yapılıyor. Yemekhanede herşey paketli, sular kapalı veriliyor. Vardiye girişlerinde ateş ölçülüyor. Çarşamba günü 16/24 vardiyası son olacak. 1 hafta izne çıkılacak. Esnek çalışma uygulaması devreye sokulacak. Sonrasında nasıl bir planlama yapılacağı açıklanmış değil.







-Otokar






Sakarya’da bulunan Otokar fabrikasında salgın nedeniyle büyük oranda üretim durduruldu. En az 14 gün sürecek üretim duruşunun uzayacağı ve bütün işçileri kapsayacağı ifade ediliyor. İşçilerin ücretlerinin ay sonuna kadar olan kısmı patron tarafından karşılanacak. Sonraki süreçte ise işçilerin ücretleri Kısa Çalışma Ödeneği’nden karşılanacak. Fabrikada çalışan işçi ve emekçilerin can güvenliği için değil pazar ve tedarikte yaşanan daralmadan kaynaklı üretime ara veriliyor. Bunu fabrika yönetimi KAP’a yaptığı bildirim ile ilan etti: “Avrupa ülkelerinden yapılan tedarik ve teslimat süreçlerinde yaşanan aksamalar nedeniyle şirketimiz üretim faaliyetlerine 25.03.2020 tarihinden başlamak üzere 14 gün süreyle ara verilmesi kararlaştırılmıştır.”






Üretim dışında kalan operasyonların, şirketin İş Sürekliliği Planı ve çalışan sağlığına yönelik tedbirler çerçevesinde devam edeceği belirtilirken üretime ara verilen 14 gün işçilere ücretli mi, ücretsiz mi izin verileceği açıklanmadı. İşçiler fabrikanın kısa sürede tamamen üretime son vermesini ve ücretli izin verilerek salgın sürecinde kendisini ve ailesini korumak istiyor.






-Toyota






Toyota fabrikasında 3 haftalık duruş ilan edildi. İşçilerin maaşları ve bütün sosyal hakları işyeri yönetimi tarafından karşılanıyor. İşten atmalar söz konusu değil. Ancak işçilere ne tür bir izne çıktıklarına dair bilgilendirme yapılmadı. İşçiler kendilerinin yıllık izne çıkarılmış olduklarını ama sonrasında hızla patronun Kısa Çalışma Ödeneği’ne başvuracağını ifade ediyorlar.






-Erenler Türk Traktör






Türk Traktör fabrikalarında bu pazartesi ücretli izin başladı. İşçiler memnun, izin 2 hafta sürecek. 30 Mart’tan itibaren izinler başlayacak. İşçiler iş yerinde bakanlığın belirlediği standartlarda önlemlerin alındığın altını çiziyorlar. İşyerinde bakanlığın açıkladığı tedbirlerin dışında ek tedbirler alınmıyor. Kronik rahatsızlığı olanlar 2 haftadır işe gitmiyorlar. Herkesin çıkacağı izin ise ücretli izin olacak. Ama işçiler kısa zamanda çalışma ödeneğine başvurulacağının yöneticiler tarafından ifade edildiğinin altını çiziyorlar.






-Noksel Çelik Boru






Sakarya’da kurulu olan Noksel Çelik Boru’da koronavirüs nedeniyle hayata geçirilen uygulamalar işçiler üzerindeki sömürüyü ağırlaştırdı. Fabrikada salgın nedeniyle kronik rahatsızlığı olan işçiler izinli-raporlu sayılmaya başlandı. Bu ise çalışmaya devam eden işçilerin iş yükünü arttırdı. Bununla birlikte, beyaz yakalı çalışanların bir kısmı fabrikaya gelmiyor. İşçiler çalışma saatlerinin düşürülmesini ve tek vardiya olarak sadece gündüz çalışılmasını istiyorlar. İşçilerin bir kısmı patron tarafından alınan önlemlerin yetersiz olduğunu düşünüyor. İşçilerin büyük bir çoğunluğu bu dönemde işe gitmek istemediklerini ifade ediyorlar. Ne kadar önlem alınsa da bu dönemi ailelerinin yanında evlerinde geçinmek istiyorlar. Bu yüzden de patronların taşın altına ellerini koyarak, işçilere karşılıksız maddi yardımlarda bulunması gerektiğini düşünüyorlar.







Bursa’daki fabrikalar

-Renault

26 Mart günü fabrika komple 2 haftalık izne çıktı. Kısa Çalışma Ödeneği başvurusuna yanıt gelene kadar Renault, ücretleri %100 ödeyecek. Kısa çalışma süresinde de ikramiye, yakacak vs. yardımlarını Renault tarafından ödenmeye devam edecek.

-Bosch

30 Mart’tan itibaren fabrika 1 hafta kapatılacak. Bu süreçte 3 gün yıllık izin, 3 gün ücretli izin uygulanacak. Servislerde tek kişi oturuluyor ve yarıya kadar insan alınıyor. Servislerde maske dağıtıldı, maske takmak zorunlu kılındı ve ateş ölçümü yapıldı. Ateşi çıkanlar güvenlikte fabrika doktorunun yanına gönderildi. Ateşi olanlara izne çıkarıldı. Çay ocaklarında sandalye ve masa sayıları azaltıldı. Dışarıdaki banklarda kısıtlama yapıldı ve yan yana oturulmaması için şerit çekildi. Yemekhanede çapraz oturma planı geldi, bazı sandalyelere şerit çekildi. Su bardakları kaldırıldı, ambalajlı su dağıtıldı. Tuz, ekmek, meyve gibi yiyecekler yemekhane çalışanları tarafından eldivenli şekilde dağıtımı yapıldı. Salata bar kaldırıldı. Yemekhane çalışanlarının hepsi maske takıyor. Her yerde alkol bazlı solüsyonlar var. Gözle görülen temizlik artışı yok, kapı kolları vs… Yurtdışı eğitiminde olanlara 14 gün izin verildi. Yurtdışından gelenlerle temas edenlere de izin verildi. Mesafeli çalışmaya uyulması söyleniyor, ancak bu mümkün değil. Çünkü soyunma yerleri, önlük giyilerek girilen yerler, çay, yemek, paydos çıkışlarında bu mesafelere uymak mümkün değil. Fabrikada bir hafta duruş var, ancak koronavirüsten değil, siparişler iptal olduğu için.

Tofaş

Fabrika, Kısa Çalışma Ödeneği’ne müracaat etti. Birer hafta izinler uygulanıp, kadro ikiye bölünerek, çalışma yarı yarıya düşürüldü. Sözde sosyal mesafe bantları da uygulanmaya başlandı. Ne kadar sosyal mesafeye dikkat edilse de aynı araca biniliyor. Boyadan itibaren yüzlerce işçi operasyon yapıyor.






Kronik hastalar idari izinli sayılıyor. Nisan, Mayıs, Haziran döneminde Kısa Çalışma Ödeneği devreye giriyor. Ancak saat ücreti 22 TL üzeri olanlar ödeneği 22 TL’den alacak. Yani zararları olacak. İdari personel ise %50 azaltıldı. Beyaz yakaya yüksek tansiyon ya da farklı hastalıklar gerekçesiyle idari izin veriliyor.






Termal kamera takıldı. Her yere dezenfektanlar konuldu. Sosyal mesafe yemekhane, kooperatif ve fabrika girişi gibi yerlerde uygulanıyor. Yemek masaları 8 kişiden 4 kişiye düşürüldü, yemek alımları 1,5 metre şeklinde sırayla verilmeye çalışılıyor. Su, peçete, tuz tek kullanımlık şekilde. Su sebilleri kaldırıldı. Çay ve dinlenme alanları kapatıldı. Hafta sonlarında temizlik çalışması var.






Çalışma şartlarının ağırlığı ve seri üretimin devam ettirilmesi alınmayan önlemlerle birleşince işçilerin sağlığını ciddi oranda tehdit ediyor.
-Valeo






26 Mart 2020 ila 06 Nisan 2020 tarihleri arası üretim bütün bölümlerde durmuş durumda. Ücretlerin %76’sının ödeneceği söyleniyor.

Maysan Mando






Gece vardiyası kaldırıldı, üretim 2 vardiya şeklinde sürdürülüyor. Kronik rahatsızlığı olan işçilere idari izin verildi. Fabrika girişinde işçilerin ateşi düzenli olarak ölçülüyor. İşçilere maske dağıtıldı. Üretim alanında mesafeler yeterli olduğu için zorunlu değil ancak serviste zorunlu. Mako






Mako da üretime ara veren fabrikalardan. Yemekhanelerde, banklarda, sigara içme alanlarında vb. birer metre arayla oturuluyor. Yemeklerde salata, su, baharatlar kapalı gelmeye başladı. Kronik rahatsızlığı olanları idari izine çıkardılar. Girişte termal kamera var ve ayrıca ateş ölçümü de yapılıyor. Servisler dezenfekte edildi. Çaylar kaldırıldı. Maskesiz çalışmak yasak.






-Coşkunöz






İşçilere 2 hafta izin verildi. Bu süre boyunca izinler birebir olacak; bir gün yıllık izinden düşülecek, bir gün ücretli izin şeklinde… Kısmı tedbirler alındı ve işyerinde salgına dönük önlemler ile ilgili eğitimler veriliyor. Yemekhanede mesafe kuralı var. Fabrikayı dezenfekte ediyorlar. Giriş ve çıkışlara dezenfektan koydular.






-Tredin






Tredin’de işçilerin büyük çoğunluğu 9 Nisan’a kadar izinde. Sadece Tofaş hatları çalışıyor, onlar da en fazla 10 kişi. Fabrika kapandı gibi… Ücretler Kısa Çalışma Ödeneği’nden ödenecek. İsteyen olursa önceki yıllarda kullanılmayan yıllık izinlerinden kullanabilecek. Dezenfektanı göstermelik koydular. Girişte güvenlik ateş ölçüyor.






-Karsan






01-13 Nisan 2020 tarihleri arasında tüm faaliyetler durduruldu. Bu aradaki çalışılmayan günlerin ücreti İŞKUR tarafından ödeniyor, işçi çıkartma durumu yok. 1,5 metre mesafede çalışılıyor. Soyunma odalarına işçiler hep birlikte değil, bölüm olarak yani dönüşümlü olarak gidiyor. Kalabalığa müsaade edilmiyor."






-TKG







YORUMLAR Üye Girişi

Bu Habere Yorum Yapılmadı. İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz? 
Lütfen Resimdeki kodu yazınız
 

KOCHA- Kocaeli Haber Ajansı Tavsiye Formu

Bu Haberi Arkadaşınıza Önerin
İsminiz
Email Adresiniz
Arkadaşınızın İsmi
Arkadaşınızın E-Mail Adresi
Varsa Mesajınız
Güvenlik KoduLütfen Resimdeki kodu yazınız
Yukarı ↑